Home Żrebięta
Źrebięta
Narodziny źrebięcia
Konie należą do tzw. zagniazdowników, czyli zwierząt, które dzięki dużemu stopniowi rozwoju układu nerwowego w momencie porodu są stosunkowo sprawne, zdolne do biegu i ucieczki ze stadem, co miało zasadnicze znaczenie dla przeżycia w przypadku zagrożenia przez drapieżne zwierzęta. Dlatego też źrebięta w kilka minut po porodzie podejmują próby podniesienia się, a do godziny po porodzie stają już pewnie na nogach.
Poród to newralgiczny moment w rozwoju źrebięcia, w którym cały organizm musi przystosować się do przejścia z życia wewnątrzmacicznego do życia poza organizmem matki.
W tym momencie rozpoczyna się oddychanie, krążenie ulega przestawieniu. Rozpoczyna pracę przewód pokarmowy, pełną funkcję podejmują wątroba i nerki. Uruchomienie termoregulacji pozwala na utrzymanie stałej temperatury ciała.
Ocena żywotności źrebięcia od pierwszych chwil po urodzeniu pozwala na wczesne wychwycenie nieprawidłowości i szybką reakcję, a w razie konieczności interwencję lekarską.
podlega przede wszystkim zachowanie źrebięcia i tak:
  • Po samym urodzeniu źrebię może leżeć na boku regularnie oddychając, ale już w przeciągu minuty zaczyna podnosić głowę, a do 3 minut po porodzie przyjmuje pozycję mostkową
  • Pierwsze próby wstawania pojawiają się najpóźniej do 20 minut po porodzie
  • W przeciągu 0,5 do 1 godziny źrebię stoi już pewnie na nogach
  • Zaraz potem pojawia się odruch szukania matki i ssania
  • Aktywne ssanie powinno mieć miejsce 1-4 x na godzinę i rozpoczyna się od 0,5 do 4 godzin po porodzie
O podjęciu prawidłowej pracy przez przewód pokarmowy świadczy pojawienie się smółki, które powinno nastąpić do 8 godzin po porodzie. Częste parcia z pojawieniem się niewielkiej ilości kału, bądź zupełny jego brak z nasilającym się niepokojem świadczą o tzw. zatrzymaniu smółki. Jest to jeden z najgroźniejszych stanów patologicznych szybko prowadzących do śmierci chorego źrebięcia.
Wkrótce po porodzie źrebię powinno oddać także mocz pełnym strumieniem bez widocznych objawów wysiłku i niepokoju z tym związanych.
Oddech obserwowany poprzez ruchy klatki piersiowej i nozdrzy powinien być regularny i równomierny bez otwierania pyska.
Źrebię powinno bez problemu nawiązać kontakt z matką i zacząć pobierać pokarm, co jest bardzo istotne dla jego dalszych losów. Siara – czyli pierwszy pokarm pobrany od własnej matki jest nie tylko źródłem energii bardzo potrzebnej dla rozpoczęcia prawidłowego funkcjonowania organizmu, ale ma przede wszystkim kolosalne znacznie dla odporności na mikroorganizmy znajdujące się w środowisku zewnętrznym. Źródłem tej odporności są znajdujące się w siarze przeciwciała. W przeciwieństwie do innych zwierząt tzw. gniazdowników i człowieka przeciwciała u koni nie przechodzą przez łożysko w okresie życia płodowego, co powoduje, że siara jest ich jedynym źródłem i to jedynie do ok. 16 godzin po porodzie, co wiąże się z możliwością wchłaniania w jelitach. Po tym czasie jedyną możliwością dostarczenia przeciwciał jest podanie ich dożylnie poprzez surowicę pobraną od zdrowych dorosłych koni, najlepiej tego samego środowiska. W przypadkach wątpliwych istnieje obecnie możliwość zmierzenia poziomu przeciwciał we krwi nowonarodzonego źrebięcia i dostosowanie działań do zastanego stanu.
Prawidłowe podnoszenie się , napicie się siary w krótkim czasie po porodzie oraz oddanie smółki i moczu to najważniejsze elementy, których należy dopilnować, aby zapewnić źrebięciu prawidłowy start do życia poza organizmem matki.
Jakiekolwiek nieprawidłowości czy wątpliwości co do ich właściwego przebiegu wymagają interwencji lekarsko-weternaryjnej i wdrożeniu działań leczniczych i profilaktycznych.


Źródło: Klinika kliniczna: KONIE, O. Dietz, B.Huskamp (Galaktyka)