Home Choroby ścięgien
Choroby ścięgień


CHOROBY ŚCIĘGIEN

Ścięgna - to struktury przenoszące ruch mięśnia na kość, dzięki czemu dochodzi do zginania stawów i poruszania się zwierzęcia. Zbudowane są z pęczków włókien kolagenowych, które posiadają określoną wytrzymałość na rozciąganie. W momencie kiedy zostanie ona  przekroczona dochodzi do kontuzji ścięgna z rozerwaniem włókien kolagenowych.  Intensywne użytkowanie koni w sportach jeździeckich powoduje większe narażenie ścięgnien na urazy.  U koni dotyczą one przede wszystkim ścięgien zginaczy palców, położonych na tylnej powierzchni nadpęcia: powierzchownego, głębokiego oraz, leżącego najgłębiej mięśnia międzykostnego. W zależności od przeciążenia działającego na ścięgno może dojść do urazu okołościęgnowegho np. wylewu podskórnego krwi, lub do uszkodzenia samego ścięgna (czyli do rozerwania pęczków włókien kolagenowych). W wyniku uszkodzenia dochodzi do zapalenia ścięgna z objawami takimi jak m.in.: obrzęk, wzrost temperatury, bolesność ścięgna i kulawizna. Zdiagnozowanie uszkodzenia ścięgna wymaga bezwzględnie badania ultrasonograficznego i dopiero na jego podstawie możliwe jest ustalenie odpowiedniej terapii, a także ustalenie rokowania co do przyszłości.

 

 
Diagnozowanie ściegien

Badanie kliniczne (obserwacja, omacywanie, badanie w ruchu - prosto i po okręgu) uszkodzonego ścięgna ma na celu stwierdzenie:

- obecności kulawizny (na którą nogę, stopnia) - brak kulawizny, obecność kulawizny tylko w kłusie, kulawizna w kłusie i w stępie, brak obciążania kończyny

- stopnia bolesności - poprzez ucisk palcami ścięgna - koń wyrywa kończynę, cofa się, przy czym reakcja ta jest powtarzalna, koń mnie przyzwyczaja się do odtyku

- obecności i wielkości obrzęku - tzw. "fajki" 

- miejscowo zwiększonej ciepłoty


 

Następnie należy przeprowadzić badanie USG, w którym ustala się:

 - miejsce uszkodzenia - w którym obszarze nadpęcia umiejscowione jest uszkodzenie, a także w której części samego ścięgna - centralnie, obwodowo, brzeżne, czy jest to uszkodzenie rozsiane

 - rozległość  - długość obszaru uszkodzonego w projekcji podłużnej

 - typ,

 - stopień uszkodzenia w procentach - w projekcji poprzecznej

 
Leczenie chorób ścięgien

Bezpośrednio po urazie ścięgno należy chłodzić wszelkimi możliwymi sposobami np. przez polewanie wodą z węża, wcierki i glinki chłodzące, okładanie lodem, nawiew par ciekłego azotu (krioterapię). Ma to na celu ograniczenie obszaru objętego zapaleniem, wylewu płynu zapalnego i obrzęku. Dodatkowo w celu ograniczenia zapalenia stosuje się niesterydowe leki przeciwzapalne. 

 W następnym etapie można stosować miejscowo, dościęgnowo różnrodne terapie:

- dekompresję - upuszczenie płynu zapalnego

 - podawanie dościęgnowo lub okołościęgnowo kwasu hialuronowego.

 -  stosowanie nowoczesnych preparatów i terapii: IRAP, PRP, komórek macierzystych, A-CeLL, Tendotropin

W zależności od uszkodzenia lub w przypadku braku poprawy można stosować leczenie operacyjne - Tendonsplitting, czyli rozwarstwianie ścięgna, aby pobudzić procesy naprawcze w ścięgnie.

Jednocześnie prowadzi się fizjoterapię polegającą na zastosowaniu odpowiedniej dawki ruchu - PAR -program aktywności ruchowej.

Ze względu na słabe ukrwienie ścięgien proces naprawczy jest długotrwały, w zależności od zastosowanej terapii, ale przede wszystkim od rodzaju wielkości i rodzaju uszkodzenia ścięgna strwać może:

 - dla ścięgna powierzchownego zginacza palców - od 6 do 12 miesięcy

 - dla  mięśnia międzykostnego - do 3 miesięcy

 - dla ścięgna głębokiego zginacza palców - od 9 do nawet 24 miesięcy 

 
PRP osocze bogatopłytkowe
PRP - osocze bogatopłytkowe (Platelet Rich Plasma)  Płytki krwi zawarte w osoczu podawanym bezpośrednio do ścięgna zawierają tzw. czynniki wzrostu wspomagające proces gojenia i wspomagające komórki ścięgnowe (tenocyty) w tworzeniu blizny lepszej jakości poprzez zwiększenie ilości kolagenu typu I.
 
Leczenie komórkami macierzystymi

Terapia komórkami macierzystymi (steem cells) -  metoda polegająca na podawaniu dościęgnowo komórek pochodzących z hodowli, pobieranych z tkanki tłuszczowej, ze szpiku, sznura pępowinowego i innych tkanek bogatych w komórki macierzyste. Mogą one pochodzić od konia poddawanego terapii ( tzw. komórki autogeniczne ) lub ewentualnie od innych zwierząt ( tzw. komórki heterogeniczne). Dzięki leczeniu komórkami macierzystymi dochodzi do odbudowy uszkodzonego ścięgna tkanką lepszej jakości niż w przypadku klasycznych terapii.

 
Tendonsplitting
Tendonsplitting - rozwarstwianie ścięgna - metoda chirurgicznego leczenia ścięgien polegająca na rozwarstwianiu włókien ścięgnowych. Stosowana najczęściej w przypadkach przewlekłych w celu pobudzenia procesów naprawczych, gdy samoistne gojenie ścięgna jest nie wystarczające