Home Kolki
Kolki
Kolką (inaczej morzyskiem) nazywamy nie chorobę, ale zespół objawów towarzyszących chorobom w obrębie jamy brzusznej. Zasadniczo dotyczą one przewodu pokarmowego, ale mogą niekiedy wynikać z problemów w obrębie innych układów np. rozrodczego czy moczowego.


Przyczyną częstego występowania kolek są specyficzne cechy anatomiczne i funkcjonalne układu pokarmowego. Żołądek u koni jest niewielki, ma pojemność 8 -16 l. Jego budowa wynika z naturalnego sposobu odżywiania, polegającego na stałym pobieraniu niewielkich ilości pokarmu. Dodatkowo ujście przełyku przebiega pod kątem ostrym, zwieracz wpustu żołądka jest bardzo silny, co skutkuje brakiem możliwości wymiotowania przez konia. Jelita u konia to ogromna struktura obejmująca około 120-180l pojemności, składająca się ze swobodnie poruszających się jelit cienkich o długości do 30m zawieszonych na tzw. krezce, ( która jest długa co pozwala na przemieszczanie jelit cienkich w obrębie jamy brzusznej) oraz potężnych pokładów jelit grubych - jelita ślepego i okrężnicy, które są miejscem bytowania bakterii rozkładających włókno pochodzące z paszy objętościowej. Jelito ślepe przypomina „worek” o pojemności ok. 30l, jest to miejsce newralgiczne ze względu na bardzo wąskie ujście jelita biodrowego doprowadzającego treść pokarmową, i jednocześnie stosunkowo wąskie ujście ślepo-okrężnicze. Okrężnica wstępująca, będąca kolejnym fragmentem przewodu pokarmowego, zbudowana jest z dwóch pokładów o długości 3-4m, w kształcie podkowy, które leżą jeden na drugim. Następnym odcinkiem jest krótka okrężnica poprzeczna łącząca okrężnicę dużą, czyli wstępującą i małą (zstępującą) będącą miejscem formowania kału.

Jelita w trakcie swojej pracy trawiennej wykonują nieustannie ruchy perystaltyczne (inaczej robaczkowe ze względu na ich charakter przypominający ruch dżdżownicy). W przypadku zaburzenia precyzyjnej, synchronicznej pracy jelit na skutek różnorodnych czynników może dojść do przyspieszenia perystaltyki jednych obszarów, bądź zwolnienia innych. To może łatwo doprowadzić do skrętu jelit na krezce, zapętlenia, wgłębienia lub ufiksowania w naturalnych otworach znajdujących się w obrębie jamy brzusznej lub przemieszczenia pokładów okrężnicy z ich anatomicznego położenia. Dodatkowo jakiekolwiek nieprawidłowości w pracy jelit, a także zbyt mała ilość wody – zbyt duże odwodnienie karmy łatwo doprowadzają do zaczopowania i przeładowania jelit, a w przypadku braku odprowadzenia gazów lub nadmiernej ich produkcji, w wyniku wzmożonej fermentacji – do wzdęcia .
Przyczyny prowadzące do problemów z pracą układu pokarmowego i wyniku tego do kolki to przede wszystkim błędy żywieniowe: złej jakości pasza, fermentująca, świeża trawa, zbyt mała ilość wody, a także nadmierna jej utrata z potem w gorące dni, pasza zapiaszczona, co prowadzi do gromadzenia się piasku w obrębie jelita ślepego i okrężnicy. Również niedostateczna bądź zmienna ilość ruchu doprowadza do zaburzeń pracy jelit.

Do rzadszych przyczyn kolek należą wrodzone bądź nabyte choroby samych jelit , a także owrzodzenia żołądka
Zahamowanie pracy jelit może nastąpić także na skutek nadmiernego pobudzenia układu wegetatywnego współczulnego (adrenergicznego), co związane jest przede wszystkim z nadmiernym stresem, ale wpływ na to mogą mieć nawet zmiany atmosferyczne. Zarobaczenie przewodu pokarmowego lub obecność larw w naczyniach krezkowych powoduje bardzo silne objawy kolkowe, często kończące się śmiercią zwierzęcia, dlatego w przypadku koni tak ważne jest zachowanie odpowiedniej profilaktyki przeciwpasożytniczej.

Objawy kolek u koni
Leczenie zachowawcze
Leczenie operacyjne